معرفه و نکره یکی از مباحث بسیار مهم و پرکاربرد در علومی همچون بلاغت و نحو می‌باشد که در هر یک سعی بر آن بوده است که تعریف جامع و مانعی از این دو صورت می‌پذیرد. نظریه مشهور در تعریف معرفه و نکره بر محور دلالت بر شیء معین و عدم چنین دلالتی می‌چرخد که اشکالات فراوانی را به دنبال آورده است. در این تحقیق که به روش کتابخانه‌ای، جمع‌آوری اطلاعات، تحلیل آن و مقارنه آرا صورت پذیرفته است درصدد است ناکارآمدی تعریف مشهور را اثبات نماید و تعریفی نوین از معرفه و نکره را مطرح نماید بدون آن که اشکالات پیشین بر آن وارد گردد. در این تحقیق ابتدا اشکالات تعریف مشهور از معرفه و نکره مفهومی تبیین می‌گردد و پس از آن پاسخ پیشنهادی ارائه می‌گردد. در گام بعدی اشکالات تعریف معرفه و نکره لفظی بیان می‌گردد و به دنبال آن راه‌حلی برای برون رفت از اشکالات از طریق تعریفی جدید ارائه می‌گردد. در نهایت وجوه عدول از معرفه جنسی و عهدی به نکره تبیین می‌گردد تا ابعاد دلالی معرفه و نکره بیش از پیش تبیین گردد. از جمله نتایج تحقیق آن که: 1- مفهوم معرفه که امر کلی است از طریق لحاظ اشاره آن به خارج تنها می‌تواند متعین و متشخص گردد بدون آنکه اشکالات سه‌گانه پیشین بر آن وارد گردد. 2- وجه عدول از جنس به نکره، بی‌حصه بودن جنس و حصه و کمیت غیرمعین داشتن نکره است. 3- وجوه عدول از معرفه عهدی به نکره امور گوناگونی همچون شرایط خاص متکلم، مخاطب، کلام و موانع خارجی را در برمی‌گیرد.