التنظیرات و النقد في الادب العربي

خوانش روانکاوانه نمایشنامه الحاکم بأمرالله بر اساس نظریه شخصیت فردنگر آلفردآدلر 1912

10.22034/jral.2024.457039.1041
المجلد 3، العدد 9 - الرقم المسلسل للعدد 9
الربيع 2023
الصفحة 21-38
التنظیرات و النقد في الادب العربي

المؤلفون

علی اکبر نورسیده 1
تکتم اکبری 2

1 دانشیارگروه زبان و ادبیات عربی، دانشکده علوم انسانی، دانشگاه سمنان، سمنان، ایران.

2 دانشجوی کارشناسی ارشد گروه زبان و ادبیات عربی، دانشکده علوم انسانی، دانشگاه سمنان، سمنان، ایران.

المستخلص
تحلیل متون ادبی با استفاده از نقد روانشناختی که مبتنی بر آموزه­‌های فروید و نقد روانکاوانة می­‌باشد به عنوان یک رویکرد کاربردی است که دانش علوم انسانی و روانشناسی را به یکدیگر متصل می­‌کند. تحلیل شخصیت از منظر روانکاوی در نمایشنامة الحاکم بأمرالله نوشته نوال السعداوي، روایتگر قانون اختگی و ظلم و استبداد پادشاه نسبت به مردم و همچنین ظلم به همسرش به خاطر وجود نقصان جسمی در وجود خویش درسطح خرده روایت و در سطح کلان جامعه مصر است. نظریه فردنگر آلفرد آدلر بر این اساس استوار است که انسان‌ها به طور ذاتی در جستجوی برتری و کمال هستند. آدلر معتقد بود که هر فرد با توجه به تجربیات اولیه زندگی و احساسات حقارت، یک سبک زندگی منحصر به فرد ایجاد می‌کند که بر تمام ابعاد زندگی او تأثیر می‌گذارد. به عقیده او، افراد به شیوه‌های مختلفی برای جبران این احساسات تلاش می‌کنند که می‌توان آن‌ها را در چهار تیپ شخصیتی دسته‌بندی کرد: سلطه‌گر، گیرنده، اجتنابی و اجتماعی مفید. برخلاف نظریات فروید که بیشتر بر گذشته و نیروهای ناهشیار تمرکز داشت، آدلر بر اهمیت اهداف و غادات زندگی و تعامل اجتماعی تأکید می‌کرد. نظریه او کمک می‌کند تا رفتارهای انسان‌ها به عنوان بخشی از یک تلاش مداوم برای بهبود و رشد درک شود و نقش روابط اجتماعی و احساس تعلق در شکل‌دهی به شخصیت پررنگ‌تر شود از این­رو این پژوهش در پی یافتن پاسخی برای چیستی مهم­ترین عوامل موثر در شکل­‌گیری عقده حقارت و چگونگی بازتاب آن در شخصیت­‌های نمایشنامة و منش و رفتار آن­هاست. این پژوهش به دنبال آن است که با بهره گیری از مفاهیم کلیدی نظریة آدلر مانند احساس حقارت، تاثیر عوامل اجتماعی و سبک زندگی و تیپ‌های شخصیتی، کاراکترهای نمایشنامه را مورد بررسی قرار دهد. در این پژوهش سعی شده تا با تکیه بر رویکرد روانشناختی فردنگر آدلر موتیف‌ها و مؤلفه‌های نظریه مذکور را در شخصیت‌های نمایشنامه به روش توصیفی- تحلیلی مورد بررسی قرارگیرد. یافته­‌های تحقیق نشان می­‌دهد که عقده حقارت محرک اصلی کنش منفی پادشاه در این نمایشنامه می‌باشد. از این­‌رو سایر کنش­‌های سلبی وی در بستر فضا و مکان­های مختلف نمایشنامه به صورت آشکار و پنهان متبلور شده است.

رسومية المستخلص

خوانش روانکاوانه نمایشنامه الحاکم بأمرالله بر اساس نظریه شخصیت فردنگر آلفردآدلر 1912

الكلمات الرئيسية

نوال السعداوي
الحاکم بأمرالله
شخصیت فردنگر
آدلر
  • تاريخ الاستلام 12 مايو 2024
  • تاريخ المراجعة 23 سبتمبر 2024
  • تاريخ القبول 22 أكتوبر 2024

الصفحة الرئيسية

دليل المؤلفين

ارسال المقالة

المحكمون

اتصل بنا