تحلیل و بررسی افزوده‌های تفسیری در ترجمه آیات وعده و وعید قرآن‌کریم

آهنگ, علی; اتحاد, سیده فرناز

doi:10.22034/jral.2025.558965.1074

تحلیل و بررسی افزوده‌های تفسیری در ترجمه آیات وعده و وعید قرآن‌کریم

10.22034/jral.2025.558965.1074

المجلد 3، العدد 10 - الرقم المسلسل للعدد 10
الصيف 2023

الصفحة 93-110

المؤلفون

علی آهنگ ¹

سیده فرناز اتحاد ²

¹ استادیار گروه تفسیر و علوم قرآن، دانشکده علوم قرآنی، دانشگاه علوم و معارف قرآن‌کریم، بجنورد، ایران.

² دانش‌آموخته دکتری گروه علوم قرآن و حدیث، دانشکده علوم قرآنی، دانشگاه علوم و معارف قرآن‌کریم، بجنورد، ایران.

المستخلص

آیات وعده و وعید قرآن‌کریم به ‌عنوان یکی از بنیادی‌ترین مؤلفه‌های خطاب الهی، نقش مهمی در هدایت اخلاقی و تربیتی انسان دارند. با این حال، ترجمه این آیات به زبان‌های دیگر، به‌ ویژه فارسی، همواره با چالش‌هایی همراه بوده است؛ زیرا مفسران و مترجمان برای انتقال دقیق‌تر پیام آیات، گاه ناچار به افزودن توضیحات و تبیین‌های تفسیری در متن ترجمه می‌شوند. این افزوده‌ها اگرچه در راستای فهم بهتر معنا صورت می‌گیرد، اما ممکن است بر تلقی مخاطب از پیام اصلی آیه اثر گذاشته و گاه به نوعی تفسیر به‌جای ترجمه تبدیل شود. از این‌رو، مسأله اصلی پژوهش حاضر شناسایی، تحلیل و ارزیابی افزوده‌های تفسیری در ترجمه‌های معاصر فارسی آیات وعده و وعید است. ضرورت این تحقیق از آنجا ناشی می‌شود که تاکنون مطالعه‌ای نظام‌مند درباره نوع، گستره و کارکرد این افزوده‌ها ارائه نشده و پیامدهای آن بر فهم مخاطب کمتر بررسی شده است. پژوهش حاضر با روش توصیفی- تحلیلی و با بررسی چند ترجمه شاخص معاصر، به طبقه‌بندی انواع افزوده‌ها، تحلیل دلایل شکل‌گیری آنها و ارزیابی میزان سازگاری‌شان با اصل متن قرآن پرداخته است. یافته‌ها می‌تواند به ارتقای دقت ترجمه‌های قرآنی و تبیین مرز میان ترجمه و تفسیر کمک کند.

رسومية المستخلص