تصویر نمادین زن اهوازی در شعر عباس العباسی طائی مطالعة موردی دیوان «هذا هو الحب»

نوع مقاله : مقاله پژوهشی

نویسندگان

1 کارشناسی ارشد زبان و ادبیات عربی، دانشکده علوم انسانی، دانشگاه ایلام، ایلام، ایران

2 استاد گروه زبان و ادبیات عربی، دانشکده علوم انسانی، دانشگاه ایلام، ایلام، ایران

چکیده
امقاله حاضر به بررسی نمادپردازی زن اهوازی در شعر عباس العباسی طائی، به‌ویژه در دیوان «این است عشق»، و جلوه‌های این نمادپردازی در تجربه شعری او می‌پردازد. پژوهش با بهره‌گیری از روش توصیفی - تحلیلی، به تحلیل اشعار و واکاوی دلالت‌های معنایی و هنری آن‌ها پرداخته است. در آغاز، مفهوم نمادگرایی و ابعاد هنری و معنایی آن تبیین می‌شود، سپس مروری کوتاه بر شعر اهوازی، سیر تاریخی آن و جایگاه زن در این جریان شعری ارائه می‌گردد. همچنین زندگی‌نامه و فعالیت‌های ادبی شاعر به‌اختصار معرفی شده و در ادامه، تصویر زن در شعر طائی و ابعاد گوناگون نمادین آن بررسی می‌شود تا کارکردهای هنری و اندیشه‌ای این تصویر در متن شعر آشکار گردد. یافته‌های پژوهش نشان می‌دهد که زن در شعر طائی جایگاهی محوری دارد و یکی از ارکان اصلی ساختار و محتوای فکری و زیبایی‌شناختی شعر او به‌شمار می‌آید. از نگاه شاعر، زن پایه و اساس خانواده و جامعه، عامل تربیت نسل‌ها و پاسدار ارزش‌های اخلاقی و فرهنگی است. طائی بیش از همه بر تصویر زن عرب اهوازی تمرکز دارد و در ترسیم او، زیبایی طبیعی را با نقش اجتماعی و فرهنگی درهم می‌آمیزد. او با بهره‌گیری از عناصر طبیعت جنوب، همچون نخل، رود و سرزمین، زیبایی زن را به تصویر می‌کشد؛ نخل را نماد استقامت و پایداری، زمین را نماد تعلق و هویت، و رود را نماد تداوم، باروری و بخشندگی قرار می‌دهد. شاعر به توصیف ظاهری زن بسنده نمی‌کند، بلکه با بخشیدن ابعاد ملی، فرهنگی و انسانی به او، زن را به نمادی از وطن، هویت، زبان عربی و فرهنگ بومی تبدیل می‌کند. همچنین زن در شعر او در سیمای مادری دلسوز و مربی نسل‌ها ظاهر می‌شود که ارزش‌های اخلاقی و اجتماعی را به فرزندان منتقل می‌سازد. ازاین‌رو، زن در جهان شعری عباس العباسی طائی، صرفاً موضوعی برای تغزل نیست، بلکه نمادی چندلایه و یکی از مهم‌ترین مؤلفه‌های اندیشه و هنر او به‌شمار می‌رود.

کلیدواژه‌ها

  • تاریخ دریافت 30 خرداد 1405
  • تاریخ بازنگری 14 تیر 1405
  • تاریخ پذیرش 15 تیر 1405