رمان «الأمیر الثائر» اثر شیخ سلطان القاسمی، یک اثر روایی ـ تاریخی است که بر رویدادهای واقعیِ رخ‌داده در دوره‌ای مشخص از تاریخ استوار است. نویسنده با پایبندی به مستندات و حقایق تاریخی، رویدادهای این دوره را با دقت روایت کرده و بدین ترتیب، به اثر خود اعتبار و عینیت بخشیده است. این رمان دوره‌ای سرشار از کشمکش‌های سیاسی و نظامی، به‌ویژه مبارزات امیر مهنا در برابر اشغالگران هلندی و انگلیسی در بوشهر و مناطق ساحلی پیرامون آن را به تصویر می‌کشد. این پژوهش با بهره‌گیری از روش توصیفی ـ تحلیلی، به بررسی و تحلیل برجسته‌ترین عناصر و شگردهای روایی در رمان و کارکردها و دلالت‌های آنها پرداخته است. یافته‌های پژوهش نشان می‌دهد که قاسمی از مجموعه‌ای متنوع از عناصر روایی، از جمله شخصیت‌های اصلی و فرعی، گفت‌وگوی مستقیم، زمان و مکان و نیز توالی منظم زمانی در روایت رویدادها بهره گرفته است. همچنین، تنوع مکان‌ها، اعم از فضاهای باز و بسته، در تعمیق دلالت‌های تقابل و برجسته‌سازی فضای حاکم بر رویدادها نقش بسزایی داشته است. نویسنده در بازگویی وقایع از شیوه خلاصه‌گویی و تلخیص بهره برده و ضمن پرهیز از خیال‌پردازی ادبی آزاد، سلاست و جذابیت روایت را حفظ کرده است. به‌کارگیری گفت‌وگو و تنوع شخصیت‌ها و مکان‌ها، پویایی و سرزندگی بیشتری به متن بخشیده و آن را به واقع‌گرایی تاریخی نزدیک کرده است. افزون بر این، شخصیت‌های رمان دارای ابعاد انسانی هستند که فراتر از محدوده زمانی و مکانی اثر قرار می‌گیرند و به خواننده امکان می‌دهند از گذشته عبرت بگیرد و آموزه‌های آن را با زمان حال پیوند دهد.