خوانش نمادگرایی پایداری شخصیت‌ها در اشعار مقاومت نزار قبانی (مطالعۀ موردپژوهانۀ: قصیدۀ قانا)

10.22034/jral.2024.442592.1040

المؤلفون

1 دانش آموخته دکترای گروه زبان و ادبیات عربی، دانشکده علوم انسانی، دانشگاه تهران، تهران، ایران.

2 دانش آموخته دکترای گروه زبان و ادبیات عربی، دانشکده علوم انسانی، دانشگاه شهید بهشتی، تهران، ایران.

المستخلص
  نزار قبانی(1923-1998م) به عنوان یکی از مشهورترین شاعران قرن بیستم، پس از شکست عرب­ها در ژوئن 67 به‌طور جدی به شعر سیاسی و پایداری روی آورد. قصیده «قانا» از قصاید برجسته وی است که به دنبال بمباران قانا توسط اسرائیل در 1996 سروده شده و فراخوانی نمادین شخصیت‌های مختلف جلوۀ ویژه­ای به آن داده است. بی­شک شرایط فرهنگی، سیاسی و اجتماعی جهان عرب و ذهن وقاد وی در فراخوانی آنها مؤثر بوده است. بر این اساس، پژوهش حاضر تلاش دارد با روش توصیفی- تحلیلی و تکیه بر شناخت اطلاعاتی از شعر مقاومت معاصر، به ویژه سبک و مضمون شعر نزار قبانی به سؤالات زیر پاسخ دهد: نزار قبانی در قصیدۀ مشهور خود از چه شخصیت­‌هایی بهره برده است؟ این شخصیت­‌ها در شعر او دارای چه کارکردی بوده و چه نقشی را ایفا می­‌کنند؟ چه عواملی باعث گرایش شاعر به استفاده از نمادها شده است؟ نتیجه پژوهش نشان می­‌دهد: این حضور نمادین گاه شامل شخصیت‌های دینی چون مسیح، امام علی(ع) و امام حسین (ع) است و گاه شخصیت‌های اسطوره­ای عرب و غیر عرب چون دنکیشوت و عنتره و... را شامل می­‌شود و نزار با نظر به خفقان موجود از جانب حاکمان عربی وقت، با کاربست نمادین این شخصیت‌ها و دلالت‌­های وجودی نهفته و آشکارشان به صورت مثبت و گاه تحول‌یافته و منفی، سعی کرده نگرش­‌ها، پیام­‌ها، دردها، تجارب و نقدهای خود را بر دشمنان و جامعه عرب، در قالبی ادبی به مخاطب انتقال دهد و به آسیب­‌شناسی تعامل حاکمان و جامعه با حوادث جهان عرب و اسلام ­پردازد.

رسومية المستخلص

خوانش نمادگرایی پایداری شخصیت‌ها در اشعار مقاومت نزار قبانی (مطالعۀ موردپژوهانۀ: قصیدۀ قانا)

الكلمات الرئيسية

  • تاريخ الاستلام 09 فبراير 2024
  • تاريخ القبول 15 سبتمبر 2024