دکتری گروه زبان و ادبیات عرب، دانشکده علوم انسانی، دانشگاه رازی، کرمانشاه، ایران.
چکیده
اخوان ثالث و مظفر النواب از شاعران برجسته و سرشناس معاصر ایرانی و عراقی هستند که هردو به عنوان شاعری متعهد و ملتزم، اشعارشان را در خدمت بیان درد و رنج‌های مردم جامعه‌ی خود، قرار داده‌اند و در این راه از سلاح قلم به بهترین شکل بهره جسته‌اند. آنها در اشعار خویش برای بیداری مردم از خواب غفلت، فریاد اعتراض برمی‌آورند و در برابر ظلم حکّام جبّار که مردم روزگارشان را به ستوه آورده‌اند، قد علم می‌کنند. وجود اشتراکاتدرشيوهیواکنشدوشاعردر حوزه شعر اعتراضی در دوره‌ی معاصر و همچنین مشابهت‌ها و قرابت‌های ایدئولوژی، سیاسی، اجتماعی و فرهنگی رایج در بستر جامعه‌ی هر دو شاعر، سبب شد تا این پژوهش به روش توصیفی– تحلیلی، به بررسی و تحلیل تطبیقی گونه‌های تمرّد در اشعار این دو شاعر بپردازد. پرسش بنیادین پژوهش حاضر این است که وجوه مشترک تمرّد بین دو شاعر در چه زمینه‌ای است و چه نمودی در اشعارشان دارد؟ نتیجه اینکه هر دو شاعر برای بیان اعتراض خود نسبت به اوضاع سیاسی و اجتماعی از مضامین یکسانی چون: اعتراض به جهل و غفلت مردم، انتقاد از بی‌کفایتی حاکمان، دعوت به قیام و مبارزه با خودکامگی استفاده کردند. تمّرد در شعراخوان ثالث بیشتر به صورت غیرمستقیم و نمادین بیان می‌شود، در حالی که در شعر مظفرالنواب به صورت آشکار و صریح جلوه می‌کند. اخوان ثالث با زبانی نمادین، یأس فلسفی و اعتراض اجتماعی خود را در لایه‌های پنهان شعر بیان می‌کند. ولی مظفر النواب شاعری بی‌پرده است که به زبان آتشین و پرشور اعتراض خود را بیان می‌کند.
دارابی، حدیث و پروانه، علی. (1402). واکاوی تطبیقی گونه‌های تمرّد در اشعار مهدی اخوان ثالث و مظفرالنواب. نظریه پردازی ها و نقد در ادبیات عربی، 3(10)، 43–62. https://doi.org/10.22034/jral.2025.504612.1054
MLA
دارابی، حدیث، و پروانه، علی. "واکاوی تطبیقی گونه‌های تمرّد در اشعار مهدی اخوان ثالث و مظفرالنواب"، نظریه پردازی ها و نقد در ادبیات عربی، 3، 10، 1402، 43–62. doi: 10.22034/jral.2025.504612.1054
HARVARD
دارابی، حدیث، و پروانه، علی. (1402). 'واکاوی تطبیقی گونه‌های تمرّد در اشعار مهدی اخوان ثالث و مظفرالنواب'، نظریه پردازی ها و نقد در ادبیات عربی، 3(10), pp. 43–62. doi: 10.22034/jral.2025.504612.1054
CHICAGO
دارابی، حدیث و پروانه، علی، "واکاوی تطبیقی گونه‌های تمرّد در اشعار مهدی اخوان ثالث و مظفرالنواب." نظریه پردازی ها و نقد در ادبیات عربی، 3 10 (1402): 43–62, doi: 10.22034/jral.2025.504612.1054
VANCOUVER
دارابی حدیث، پروانه علی. واکاوی تطبیقی گونه‌های تمرّد در اشعار مهدی اخوان ثالث و مظفرالنواب. نظریه پردازی ها و نقد در ادبیات عربی. 1402;3(10):43–62 (In العربیة). doi: 10.22034/jral.2025.504612.1054
