گفتمان کاوی نقد در قصیده تربیة البنات حافظ ابراهیم

دوره 2، شماره 6 - شماره پیاپی 6
تابستان 1401
صفحه 87-102

نوع مقاله : مقاله پژوهشی

نویسندگان

1 دانشجوی دکتری گروه زبان و ادبیات عرب، دانشکده علوم انسانی، دانشگاه بوعلی سینا، همدان، ایران.

2 دکتری گروه زبان و ادبیات عرب، دانشکده علوم انسانی، دانشگاه بوعلی سینا، همدان، ایران.

چکیده
گفتمان­كاوي از جمله مباحث ارزشمند نقد نوين است که عناصر زبان، موسیقی شعر (اعم از موسیقی لفظی و معنوی) تصویرپردازی، عاطفه یا تجربه­ی بشری و در آخر عنصر بینامتنی را بررسی می‌­نماید تا زیبایی یک قصیده را نشان دهد. حافظ ابراهيم يکی از شاعران بزرگ عصر نهضت در مصر است. او در اشعار خود به موضوعات ملي و اجتماعي اهتمام ورزيده؛ تا آنجا که به عنوان شاعر ملي­‌گرا و شاعر اجتماع شهرت يافته است. قصیده «تربية البنات» یکی از قصاید مشهور اوست و همانگونه که از نامش پیداست، آن را در زمینه تربیت دختران و با محورهای سیاسی و اجتماعی سروده است. او پانزده بيت از يک قصيده چهل ­و شش بيتي را به موضوع تربيت دختران اختصاص داده است و ابيات پيشين نيز حکم مقدمه­‌اي برای پرداختن به غرض اصلي قصيده هستند. استفاده از وزن «کامل» که از اوزان لطیف و پرکاربرد ادبیات معاصر است، همراه با موسیقی لفظی و معنوی موجود در قصیده و نیز الفاظ، عبارات و افعال ساده و دلنشین، آرایه­‌های ادبی موجود در قصیده، به علاوه اشاره به موضوعات روز جامعه در قالب تصویرپردازی محسوس و عنصر بینامتنی، همگی بر پویایی این قصیده افزوده و زیبایی آن را دو چندان کرده است.

چکیده تصویری

گفتمان کاوی نقد در قصیده تربیة البنات حافظ ابراهیم

کلیدواژه‌ها

  • تاریخ دریافت 05 خرداد 1404
  • تاریخ پذیرش 03 شهریور 1404