1
استادیار گروه زبان و ادبیات عربی، دانشکده ادبیات و علوم انسانی، دانشگاه کوثر بجنورد، بجنورد، ایران.
2
استاد گروه زبان و ادبیات عربی، دانشکده ادبیات و علوم انسانی، دانشگاه کوثر بجنورد، بجنورد، ایران.
چکیده
پژوهش حاضر به تحلیل و نقد ساختار وحدت‌مند قصیده از منظر نقد اندلسی می‌پردازد و تلاش دارد جایگاه فنی و ادبی آن را در چارچوب سنت شعری عربی روشن سازد. دیدگاه‌های متنوع ناقدان عرب پیرامون ساختار قصیده و اجزای آن، اهمیت ترکیب فنی، توانایی شاعر در به‌کارگیری معانی و تصاویر تشبیهی- استعاری، وزن و قافیه را برجسته می‌کند؛ زیرا این مؤلفه‌ها در کنار هم انسجام و هماهنگی کلی قصیده را شکل می‌دهند. این مطالعه با بهره‌گیری از روش تحلیلی- توصیفی به بررسی میزان تأثیر شاعران اندلسی از تصاویر و الگوهای شعری شاعران جاهلی، نحوه حفظ چارچوب ساختاری و ابتکار در نوآوری‌های زبانی و تصویری آن‌ها می‌پردازد. یافته‌ها نشان می‌دهند که قصاید اندلسی از نظر وزن عروضی و ترکیب فنی، به‌ویژه در بحرهای مدید و رمل، پیروی روشنی از سنت جاهلی دارند و انتخاب الفاظ و تصاویر متناسب با مضامین شعری، به‌ویژه در بیان غم و اندوه، هماهنگی کامل دارد. علاوه بر این، توانایی شاعران اندلسی در ایجاد هم‌پوشانی میان اجزای قصیده و تلفیق نوآوری با سنت شعری، نشانه رشد خلاقیت ادبی آنان در چارچوب الگوی تاریخی است. نتایج این پژوهش، نه تنها اهمیت تحلیل فنی و وحدت ساختاری قصیده را نشان می‌دهد، بلکه می‌تواند به عنوان مبنایی برای تحلیل‌های مقایسه‌ای میان دوره‌ها و سبک‌های مختلف شعر عربی مورد استفاده قرار گیرد.
کاوسی، سبحان و طاهری نیا، علی باقر. (1401). وحدت ساختاری و زیبایی‌شناسی قصیده در پرتو نقد ادبی اندلسی: مطالعه‌ای تحلیلی بر دوره بنی احمر. نظریه پردازی ها و نقد در ادبیات عربی، 2(7)، 65–86. https://doi.org/10.22034/jral.2025.558615.1071
MLA
کاوسی، سبحان، و طاهری نیا، علی باقر. "وحدت ساختاری و زیبایی‌شناسی قصیده در پرتو نقد ادبی اندلسی: مطالعه‌ای تحلیلی بر دوره بنی احمر"، نظریه پردازی ها و نقد در ادبیات عربی، 2، 7، 1401، 65–86. doi: 10.22034/jral.2025.558615.1071
HARVARD
کاوسی، سبحان، و طاهری نیا، علی باقر. (1401). 'وحدت ساختاری و زیبایی‌شناسی قصیده در پرتو نقد ادبی اندلسی: مطالعه‌ای تحلیلی بر دوره بنی احمر'، نظریه پردازی ها و نقد در ادبیات عربی، 2(7), pp. 65–86. doi: 10.22034/jral.2025.558615.1071
CHICAGO
کاوسی، سبحان و طاهری نیا، علی باقر، "وحدت ساختاری و زیبایی‌شناسی قصیده در پرتو نقد ادبی اندلسی: مطالعه‌ای تحلیلی بر دوره بنی احمر." نظریه پردازی ها و نقد در ادبیات عربی، 2 7 (1401): 65–86, doi: 10.22034/jral.2025.558615.1071
VANCOUVER
کاوسی سبحان، طاهری نیا علی باقر. وحدت ساختاری و زیبایی‌شناسی قصیده در پرتو نقد ادبی اندلسی: مطالعه‌ای تحلیلی بر دوره بنی احمر. نظریه پردازی ها و نقد در ادبیات عربی. 1401;2(7):65–86 (In العربیة). doi: 10.22034/jral.2025.558615.1071
