بررسی تطبیقی تربیت و آموزش از منظر سعدی و ابن‌خلدون.

المؤلف

استادیار گروه زبان و ادبیات انگلیسی، دانشکده علوم انسانی، دانشگاه کوثر بجنورد، بجنورد، ایران.

المستخلص
این پژوهش به بررسی تطبیقی اندیشه‌های تربیتی و آموزشی در آثار سعدی شیرازی، شاعر و حکیم اخلاق‌مدار قرن هفتم هجری و عبدالرحمن ابن‌‌خلدون، فیلسوف، مورخ و جامعه‌شناس بزرگ قرن هشتم هجری، می‌­پردازد. رویکرد سعدی در تربیت، مبتنی بر حکمت عملی، اخلاق اسلامی و ادبیات تعلیمی است؛ در حالی که ابن‌خلدون تربیت را در بستر تحلیل تمدنی، تاریخی و جامعه‌شناسانه مورد مطالعه قرار می‌دهد. روش پژوهش، تحلیلی- تطبیقی و بر پایه بررسی مستقیم آثار اصلی ایشان از جمله گلستان، بوستان و مقدمه ابن‌خلدون است. پژوهش با بررسی نمونه­‌های متعدد روایی، حکایات تربیتی و نظریه‌های کلان آموزشی، سعی دارد ضمن نشان دادن اشتراکات بنیادین دو اندیشمند در اهمیت تربیت و تهذیب نفس، به تفاوت­‌های معرفتی و روش‌ شناختی ایشان نیز بپردازد؛ تفاوت‌هایی که از زمینه‌های اجتماعی، فرهنگی و تاریخی متفاوت نشأت گرفته‌اند. این مطالعه روشن می­‌سازد که سعدی با زبان شیرین و روایات اخلاقی، تربیت را در سطح فردی و وجدانی پی می­‌گیرد؛ حال آنکه ابن‌خلدون، با تحلیلی کل­نگر و تاریخی تربیت را به مثابه ابزاری در مسیر رشد تمدن­‌ها در نظر می‌­گیرد. در پایان، نتایج پژوهش می‌­تواند در بازاندیشی تعلیم و تربیت و تلفیق ادبیات و جامعه‌شناسی تربیتی راهگشا باشد.

رسومية المستخلص

بررسی تطبیقی تربیت و آموزش از منظر سعدی و ابن‌خلدون.

الكلمات الرئيسية

  • تاريخ الاستلام 08 يونيو 2025
  • تاريخ المراجعة 15 سبتمبر 2025
  • تاريخ القبول 22 سبتمبر 2025