رویکردهای ترقی‌خواهانه زن در آثار داستانی شهیده بنت‌الهدی صدر

10.22034/jral.2025.561976.1082

المؤلفون

1 دکتری گروه زبان و ادبیات عربی، دانشکده الهیات و معارف اسلامی، دانشگاه حکیم سبزواری، سبزوار، ایران.

2 دانشیار گروه زبان و ادبیات عربي، دانشکده الهیات و معارف اسلامی، دانشگاه حکیم سبزواری، سبزوار، ایران.

المستخلص
شهیده بنت‌الهدی صدر، بانوی نویسنده، شاعر و فعال سیاسی عراقی بود که زندگی‌اش را وقف مبارزه در راه اهداف عقیدتی و اسلامی خویش کرد. او با خلق آثار داستانی کوشید تا مفاهیم عمیق اسلامی را در قالب قصه، برای احیای هویت زن مسلمان به شیوه‌ای مؤثر و جذاب به نسل نو منتقل کند. مقاله حاضر به بررسی رویکردهای ترقی‌خواهانه نسبت به زن در آثار داستانی شهیده بنت‌الهدی صدر می‌پردازد. هدف تحقیق تبیین چگونگی تأثیرگذاری وی به ‌عنوان یک زن مسلمان ترقی‌خواه در بازنمایی نقش زن در جامعه اسلامی معاصر است. روش پژوهش تحلیل محتوایی آثار داستانی و بررسی اندیشه‌ها و آرای فرهنگی‌ـ اجتماعی بنت‌الهدی صدر است. یافته‌ها نشان می‌دهد که وی با تأکید بر نقش مادری و تربیت نسل، نیاز به حضور فعال زنان در عرصه‌های اجتماعی، سیاسی و علمی، و نقد فمینیسم غربی، توانسته است الگویی بومی و متعادل، متکی بر ارزش‌های اسلامی، برای توانمندسازی زن مسلمان ارائه نماید. در این رویکرد، تساوی حقوق زن و مرد مورد تأکید است اما بر حفظ تفاوت‌های طبیعی و هویت مستقل زن نیز پای فشرده می‌شود. نتایج پژوهش بیانگر آن است که آثار داستانی بنت‌الهدی صدر ابزاری برای ایجاد گفتمان اصلاح‌گرایانه در راستای احیای هویت و مسئولیت زن مسلمان و مقابله با چالش‌های مدرنیته و فمینیسم غربی است.

رسومية المستخلص

رویکردهای ترقی‌خواهانه زن در آثار داستانی شهیده بنت‌الهدی صدر

الكلمات الرئيسية

  • تاريخ الاستلام 25 نوفمبر 2025
  • تاريخ المراجعة 09 ديسمبر 2025
  • تاريخ القبول 10 ديسمبر 2025