واکاوی مرگ و مکانیزم دفاعی علیه آن در رمان

هوت, امید; گنجعلی, عباس; سلماني حقيقي, مسعود

doi:10.22034/jral.2025.560758.1079

واکاوی مرگ و مکانیزم دفاعی علیه آن در رمان "النهایات" عبدالرحمن منیف با تکیه بر نظریه روان درمانی اگزیستانسیال

https://doi.org/10.22034/jral.2025.560758.1079

دوره 4، شماره 13 - شماره پیاپی 13
بهار 1403

صفحه 81-102

نویسندگان

امید هوت ¹

عباس گنجعلی ²

مسعود سلماني حقيقي ³

¹ دانش‌آموخته کارشناسی ارشد گروه زبان و ادبیات عربی، دانشکده علوم انسانی، دانشگاه حکیم سبزواری، سبزوار، ایران.

² دانشیار گروه زبان و ادبیات عربی، دانشکده علوم انسانی، دانشگاه حکیم سبزواری، سبزوار، ایران.

³ دکتری گروه زبان و ادبیات عربی، دانشکده علوم انسانی، دانشگاه حکیم سبزواری، سبزوار، ایران.

چکیده

روان‌درمانی اگزیستانسیال نظریه‌ای است که اساس مشکلات روانی افراد را در چهار مؤلفۀ مرگ، آزادی، تنهایی و پوچی بررسی می‌کند که فلسفۀ اگزیستانسیال از آنها با عنوان ترس‌های وجودی یاد می‌کند و نیز برای انکار و درمان هر کدام از آنها راه‌حلی را مطرح می‌کند. مرگ غایتی است که زندگی انسان به سمت آن در حرکت است و ناگزیر آدمی به آن دچار خواهد شد، و آدمی را به وحشت می‌اندازد، ترس از مرگ اضطرابی است که فلسفۀ اگزیستانسیال معتقد است در وجود آدمی قرار دارد که تأثیر خود را بر زندگی آدمی می‌گذارد و آدمی را مجبور به اقداماتی می‌کند و این اقدامات ممکن است منفی یا مثبت باشند. این پژوهش با روش توصیفی- تحلیلی پس از معرفی روان‌درمانی اگزیستانسیال و مؤلفۀ مرگ، تأثیر آن بر فضای رمان النهایات را مورد بررسی قرار داده تا به این مهم که آدمی پس از مواجهه با مرگ از لحاظ روانی در چه کیفیتی قرار خواهد گرفت دست یابد. یافته‌های این پژوهش نشان می‌دهد مرگ عساف به عنوان محرکی شناخته شد که مردم را نسبت به مسئولیت‌پذیری‌شان در زندگی آگاه کرد. مرگ آگاهی مردمِ طیبه منجر به این شد که از جزئیات، بیهودگی‌های روزمره فراتر رفته و زندگی و فرصت کمی که در اختیار دارند را غنیمت شمرده و خود را در گیر مسائلی کنند که برای آن‌ها ارزش قائل باشند و به جای فکر کردن به گذشته و دست رو دست گذاشتن، نگرش خود را نسبت به مرگ تغییر داده و از این رهگذر با ترس از مرگ کنار آمده و مسئولیت مسائل را پذیرا شده‌اند.

چکیده تصویری