استادیار آموزشی در مدرسه متوسطه دخترانه «پایتخت فرهنگ»، عراق
چکیده
نمادهای طبیعی از برجسته‌ترین ویژگی‌های هنری شعر معاصر عربی به شمار می‌آیند و به شاعر این امکان را می‌دهند که با بهره‌گیری از عناصر طبیعت، اندیشه‌ها، احساسات و جهان‌بینی خود را در قالبی نمادین و چندلایه بیان کند و به متن شعری غنا و عمق ببخشد. مجموعه شعر «لهم تغريبة واحدة»سرودۀ عبدالساده بصری، نمونه‌ای شاخص از این نوع کاربست نمادهای طبیعی است؛ به‌گونه‌ای که عناصر طبیعت در آن به نظامی معنایی تبدیل می‌شوند که هویت، خاطره، هستی و تجربه زیسته شاعر را بازنمایی می‌کند. ازاین‌رو، پژوهش حاضر با هدف شناسایی مهم‌ترین نمادهای طبیعی این دیوان و تحلیل کارکردهای معنایی و هنری آن‌ها در بستر شعر انجام شده است.این پژوهش با بهره‌گیری از روش توصیفی ـ تحلیلی و با تحلیل نمونه‌هایی از اشعار دیوان، به بررسی گونه‌های مختلف نمادهای طبیعی و دلالت‌های آن‌ها پرداخته است.یافته‌های پژوهش نشان می‌دهد که شاعر از نمادهای گیاهی، مانند نخل، سرو و سدر، برای بیان هویت جنوبی، تعلق‌خاطر و پایداری بهره گرفته است. همچنین نمادهای آبی، از جمله دریا و باران، بیانگر مفاهیمی چون هستی، نوزایی، امید و رهایی هستند. افزون بر این، پرندگان و نمادهای جانوری، به‌ویژه مرغ نورس و ققنوس، مفاهیم آزادی، رستاخیز و غلبه بر رنج را بازنمایی می‌کنند. پدیده‌های طبیعی، مانند خورشید و شب، نیز دارای دلالت‌هایی دوگانه‌اند؛ به‌گونه‌ای که خورشید گاه نماد زندگی و توانمندی و گاه نشانه سلطه و سرکوب است و شب نیز هم‌زمان معانی هراس و امید را در خود جای می‌دهد. بنابراین نمادهای طبیعی در این دیوان صرفاً جنبه آرایه‌ای ندارند، بلکه شبکه‌ای منسجم از معنا را شکل می‌دهند که در تعمیق جهان‌بینی شاعر و غنای فکری و زیبایی‌شناختی شعر او نقش اساسی ایفا می‌کند.
شریفی، أسيل جاسم عباس أحمد. (1404). کاربرد نمادهای طبیعی و دلالت‌های آن‌ها در دیوان «لهم تغريبة واحدة» اثر عبدالساده بصری. نظریه پردازی ها و نقد در ادبیات عربی، 5(20)، 19–40. https://doi.org/10.22034/jral.2026.587666.1111
MLA
شریفی، أسيل جاسم عباس أحمد. "کاربرد نمادهای طبیعی و دلالت‌های آن‌ها در دیوان «لهم تغريبة واحدة» اثر عبدالساده بصری"، نظریه پردازی ها و نقد در ادبیات عربی، 5، 20، 1404، 19–40. doi: 10.22034/jral.2026.587666.1111
HARVARD
شریفی، أسيل جاسم عباس أحمد. (1404). 'کاربرد نمادهای طبیعی و دلالت‌های آن‌ها در دیوان «لهم تغريبة واحدة» اثر عبدالساده بصری'، نظریه پردازی ها و نقد در ادبیات عربی، 5(20), pp. 19–40. doi: 10.22034/jral.2026.587666.1111
CHICAGO
شریفی، أسيل جاسم عباس أحمد، "کاربرد نمادهای طبیعی و دلالت‌های آن‌ها در دیوان «لهم تغريبة واحدة» اثر عبدالساده بصری." نظریه پردازی ها و نقد در ادبیات عربی، 5 20 (1404): 19–40, doi: 10.22034/jral.2026.587666.1111
VANCOUVER
شریفی أسيل جاسم عباس أحمد. کاربرد نمادهای طبیعی و دلالت‌های آن‌ها در دیوان «لهم تغريبة واحدة» اثر عبدالساده بصری. نظریه پردازی ها و نقد در ادبیات عربی. 1404;5(20):19–40 (In العربیة). doi: 10.22034/jral.2026.587666.1111
