اهل بیت (ع) در آینه شعر دیک الجن حمصی

10.22034/jral.2026.574847.1102

المؤلف

استادیار گروه زبان و ادبیات عربی، دانشکده علوم انسانی، دانشگاه کوثر بجنورد، بجنورد- ایران

المستخلص
آنچه که با عنوان «اهل بیت (ع) در آینه شعر دیک‌ الجن حمصی» پیش روی دارید، تلاش کوچکی است در راستای معرفی زندگی و شعر یکی از شاخص‌ترین شاعران عرصه زبان و ادبیات عربی که شعرش را وقف اهل بیت کرده است. این پژوهش ابتدا با استناد به منابع معتبر شمه ای از زندگی دیک ‌الجن حمصی را ارائه داده و سپس با روش توصیفی تحلیلی و با مراجعه به مصادر و منابع اصیل، قصاید و قطعات شعری را که در آن شاعر به وصف اهل بیت پرداخته است، استخراج کرده و سیمای اهل بیت را که یکی از مهمترین مضامین شعری دیک‌الجن است، ارائه و تبیین نموده است. با وجود اینکه دیک ‌الجن حمصی، یکی از بزرگ‌ترین شاعران عرصه زبان و ادبیات عربی در عصر عباسی یعنی عصر طلایی تاریخ و تمدن اسلامی بوده است اما به دلیل داشتن باورها و گرایشات شیعی، و اختصاص دادن بخش قابل توجهی از اشعارش به اهل بیت ، در طول تاریخ، نادیده گرفته شده و علی‌رغم شایستگی‌های ادبی‌اش، سهمی جز حاشیه‌نشینی در ادبیات عربی نبرده است. در ديوان این شاعر مجموعا 9 قصيده و قطعه حاوی 162 بيت درباره اهل بيت به چشم می‌خورد. مهم‌ترين معانی و موضوعاتی که وی در اين قصائد و قطعه‌ها بدان می‌پردازد عبارتند از: بیان ویژگیهای ممتاز اهل بیت وجایگاه والای ایشان، مدح امام علی و دفاع از جانشینی او در خلافت پیامبر بزرگ اسلام، رثای امام حسين و ياران وفادارش، و سرانجام، رثای حضرت فاطمه (س) و وصف آسمانی ازدواج ایشان.

رسومية المستخلص

اهل بیت (ع) در آینه شعر دیک الجن حمصی

الكلمات الرئيسية

عنوان المقالة Persian

اهل بیت (ع) در آینه شعر دیک­ الجن حمصی

المؤلف Persian

مرتضی قدیمی
استادیار گروه زبان و ادبیات عربی، دانشکده علوم انسانی، دانشگاه کوثر بجنورد، بجنورد- ایران
المستخلص Persian

آنچه که با عنوان‌«اهل بیت (ع) در آینه شعر دیک­ الجن حمصی» پیش روی دارید، تلاش کوچکی است در راستای معرفی زندگی و شعر یکی از شاخص­ترین شاعران عرصه زبان و ادبیات عربی که شعرش را وقف اهل بیت کرده است. این پژوهش ابتدا با استناد به منابع معتبر شمه ای از زندگی دیک ­الجن حمصی را ارائه داده و سپس با روش توصیفی تحلیلی و با مراجعه به مصادر و منابع اصیل، قصاید و قطعات شعری را که در آن شاعر به وصف اهل بیت پرداخته است، استخراج کرده و سیمای اهل بیت را که یکی از مهمترین مضامین شعری دیک­الجن است، ارائه و تبیین نموده است. با وجود اینکه دیک ­الجن حمصی، یکی از بزرگ­ترین شاعران عرصه زبان و ادبیات عربی در عصر عباسی یعنی عصر طلایی تاریخ و تمدن اسلامی بوده است اما به دلیل داشتن باورها و گرایشات شیعی، و اختصاص دادن بخش قابل توجهی از اشعارش به اهل بیت ، در طول تاریخ، نادیده گرفته شده و علی­رغم شایستگی­های ادبی­اش، سهمی جز حاشیه­نشینی در ادبیات عربی نبرده است. در ديوان این شاعر مجموعا 9 قصيده و قطعه حاوی 162 بيت درباره اهل بيت به چشم می­خورد. مهم­ترين معانی و موضوعاتی که وی در اين قصائد و قطعه­ها بدان می­پردازد عبارتند از: بیان ویژگیهای ممتاز اهل بیت وجایگاه والای ایشان، مدح امام علی و دفاع از جانشینی او در خلافت پیامبر بزرگ اسلام، رثای امام حسين و ياران وفادارش، و سرانجام، رثای حضرت فاطمه (س) و وصف آسمانی ازدواج ایشان.

الكلمات الرئيسية Persian

  • اهل بیت (ع)
  • ‌ دیک ­الجن حمصی
  • ‎شعر دیک ­الجن حمصی
  • اهل بیت (ع) در شعر دیک ­الجن حمصی
  • ادبیات متعهد اهل بیت (ع)
  • تاريخ الاستلام 09 فبراير 2026
  • تاريخ القبول 01 مارس 2026