مشروعیت بخشی ومشروعیت زدائی در اشعار حسن توفیق براساس نظریه ون لیوون

10.22034/jral.2026.567314.1091

نوع مقاله : مقاله پژوهشی

نویسنده

دكتوراه اللغة العربية وآدابها، كلية الآداب واللغات الأجنبية، جامعة العلامة الطباطبائي، طهران، ايران. (الكاتبة المسؤولة) البرید الإلکتروني: shahrzad.soleyman@yahoo.com

چکیده
تحلیل گفتمان انتقادی در تلاش است از افکار وایدئولوژی های پنهان در گفتمان پرده بردارد. ون ليوون به عنوان يكي از نظریه پردازان تحلیل گفتمان انتقادی، نظریه کنشگران اجتماعی را مطرح نموده است واز طریق آن می کوشد به برخی از کنش ها ورفتارهایی که کنشگران اجتماعی انجام می دهند، مشروعیت بخشیده یا از آن سلب مشروعیت نماید. در الگوی مشروعیت بخشی یا مشروعیت زدایی، منتقد تلاش دارد تا به کشف تکنیک هایی بپردازد که تولید کننده گفتمان آنها را جهت مشروعیت بخشی ومشروعیت زدایی به کار گرفته کما اینکه به کشف موضوعاتی اهتمام می ورزد که بدان مشروعیت بخشیده شده ویا از آن مشروعیت زدایی شده است. این پژوهش، با بهره گیری از روش تحلیلی-توصیفی وبا تکیه بر نظریه ی مشروعیت بخشی ومشروعیت زدایی ون لیوون انجام شده است. این نظریه که بر تکنیک های اقتدارسازی، موجه سازی، اسطوره سازی و ارزیابی بنا شده است قصد دارد تا به بررسی تکنیک های مشروعیت بخشی ومشروعیت زدائی در گفتمان حسن توفيق بپردازد، شاعری که شعر را منبری برای دفاع از موضوعاتی چون مقاومت و شهادت قرار داده است. همچنین این پژوهش نشان می دهد که شعر به کارکرد زیباشناختی بسنده نمی کند، بلکه از مرزهای زیباشناختی خود فراتر رفته تا نقش اجتماعی اش را در سلب مشروعیت ازسرکوبگران وصاحبان قدرت ایفا نماید. این بحث به این نتیجه رسیده است که شاعر در گفتمان خود به موضوعاتی چون عدالت، آزادی، برابری، بیداری، از خود گذشتگی وطلب شهادت، وامید به پیروزی، مشروعیت بخشیده واز موضوعاتی مانند فساد سیاسی واقتصادی وسکوت در مقابل ظلم، مشروعیت زدایی نموده است. بر این اساس، شاعر در شعر خویش از تکنیک های متعددی چون رل مدل یا الگو واسطوره سازی وپیش گویی وتعريف وتبيين وارزش گذاری اخلاقی وقیاس وتاثیرگرایی و تکنیک معطوف به هدف، استفاده نموده است.

کلیدواژه‌ها

  • تاریخ دریافت 29 آذر 1404
  • تاریخ بازنگری 08 اسفند 1404
  • تاریخ پذیرش 12 خرداد 1405