بررسی اضطراب وجودی پوچی در رمان «ابراهیم الکاتب» اثر المازنی با تکیه بر نظریه روان درمانگری اگزیستانسیال

نوع مقاله : مقاله پژوهشی

نویسندگان

1 استاد گروه زبان و ادبیات عربی، دانشگاه حکیم سبزواری، سبزوار، ایران.

2 کارشناسی ارشد رشته زبان و ادبیات عربی دانشگاه حکیم سبزواری، سبزوار، ایران

3 دکترای و پسادکتری رشتۀ زبان و ادبیات عربی دانشگاه حکیم سبزواری، سبزوار، ایران

چکیده
پوچی یکی از بنیادی‌ترین دغدغه‌های روان‌درمانی اگزیستانسیال و از مهم‌ترین سرچشمه‌های اضطراب وجودی در زندگی انسان است. آثار ادبی، به‌ویژه رمان، به دلیل بازتاب ابعاد عاطفی، ذهنی و فلسفی حیات انسان، بستری ارزشمند برای بررسی تجربه‌های روان‌شناختی و وجودی به شمار می‌آیند. پژوهش حاضر با روش توصیفی ـ تحلیلی و با تکیه بر نظریه روان‌درمانی اگزیستانسیال اروین یالوم، به بررسی نمود مؤلفه پوچی در رمان ابراهیم الکاتب اثر ابراهیم عبدالقادر المازنی می‌پردازد. پس از معرفی مبانی روان‌درمانی اگزیستانسیال و تبیین ارتباط آن با ادبیات، چگونگی بازنمایی بحران وجودی پوچی در شخصیت‌های اصلی رمان تحلیل شده است. یافته‌های پژوهش نشان می‌دهد که پوچی از طریق پرسش‌های مداوم شخصیت‌ها درباره هدف زندگی، سرچشمه‌های معنا، هویت و کمال فردی نمود می‌یابد. ابراهیم با تأمل در معنای عشق، شهرت و خودِ زندگی، همچنین با اندیشه‌ورزی درباره طبیعت و تأملات فلسفی پیرامون مرگ و زندگی، بحران وجودی خود را آشکار می‌سازد. شوشو نیز با طرح پرسش‌هایی درباره رنج، نیاز انسان به دوست داشتن و دوست داشته شدن، و اهمیت روابط انسانی، بحران وجودی خویش را بیان می‌کند. نتایج پژوهش نشان می‌دهد که رمان ابراهیم الکاتب پوچی را به‌عنوان یکی از مهم‌ترین دغدغه‌های وجودی انسان به تصویر می‌کشد و نشان می‌دهد که ادبیات می‌تواند بستری مؤثر برای شناخت تعارض‌های روان‌شناختی و جست‌وجوی انسان برای یافتن معنا در زندگی باشد و از این رهگذر، پیوند عمیق میان ادبیات و روان‌درمانی اگزیستانسیال را آشکار سازد.

چکیده تصویری

بررسی اضطراب وجودی پوچی در رمان «ابراهیم الکاتب» اثر المازنی با تکیه بر نظریه روان درمانگری اگزیستانسیال

کلیدواژه‌ها

  • تاریخ دریافت 29 بهمن 1404
  • تاریخ پذیرش 08 تیر 1405