1
دانشجوی کارشناسی ارشد رشته زبان و ادبیات عربی، دانشگاه خلیج فارس، بوشهر – ایران
2
استاد گروه زبان و ادبیات عربی دانشگاه شهيد چمران اهواز، اهواز، ایران
چکیده
رمان «الأمیر الثائر» اثر شیخ سلطان القاسمی، یک اثر روایی ـ تاریخی است که بر رویدادهای واقعیِ رخ‌داده در دوره‌ای مشخص از تاریخ استوار است. نویسنده با پایبندی به مستندات و حقایق تاریخی، رویدادهای این دوره را با دقت روایت کرده و بدین ترتیب، به اثر خود اعتبار و عینیت بخشیده است. این رمان دوره‌ای سرشار از کشمکش‌های سیاسی و نظامی، به‌ویژه مبارزات امیر مهنا در برابر اشغالگران هلندی و انگلیسی در بوشهر و مناطق ساحلی پیرامون آن را به تصویر می‌کشد. این پژوهش با بهره‌گیری از روش توصیفی ـ تحلیلی، به بررسی و تحلیل برجسته‌ترین عناصر و شگردهای روایی در رمان و کارکردها و دلالت‌های آنها پرداخته است. یافته‌های پژوهش نشان می‌دهد که قاسمی از مجموعه‌ای متنوع از عناصر روایی، از جمله شخصیت‌های اصلی و فرعی، گفت‌وگوی مستقیم، زمان و مکان و نیز توالی منظم زمانی در روایت رویدادها بهره گرفته است. همچنین، تنوع مکان‌ها، اعم از فضاهای باز و بسته، در تعمیق دلالت‌های تقابل و برجسته‌سازی فضای حاکم بر رویدادها نقش بسزایی داشته است. نویسنده در بازگویی وقایع از شیوه خلاصه‌گویی و تلخیص بهره برده و ضمن پرهیز از خیال‌پردازی ادبی آزاد، سلاست و جذابیت روایت را حفظ کرده است. به‌کارگیری گفت‌وگو و تنوع شخصیت‌ها و مکان‌ها، پویایی و سرزندگی بیشتری به متن بخشیده و آن را به واقع‌گرایی تاریخی نزدیک کرده است. افزون بر این، شخصیت‌های رمان دارای ابعاد انسانی هستند که فراتر از محدوده زمانی و مکانی اثر قرار می‌گیرند و به خواننده امکان می‌دهند از گذشته عبرت بگیرد و آموزه‌های آن را با زمان حال پیوند دهد.
جزایری اصل، مؤيد و بلاوی، رسول. (1405). تکنیک‌های روایت در رمان «الأمير الثائر» اثر شیخ سلطان القاسمی. نظریه پردازی ها و نقد در ادبیات عربی، 6(21)، 45–70. https://doi.org/10.22034/jral.2026.593268.1124
MLA
جزایری اصل، مؤيد، و بلاوی، رسول. "تکنیک‌های روایت در رمان «الأمير الثائر» اثر شیخ سلطان القاسمی"، نظریه پردازی ها و نقد در ادبیات عربی، 6، 21، 1405، 45–70. doi: 10.22034/jral.2026.593268.1124
HARVARD
جزایری اصل، مؤيد، و بلاوی، رسول. (1405). 'تکنیک‌های روایت در رمان «الأمير الثائر» اثر شیخ سلطان القاسمی'، نظریه پردازی ها و نقد در ادبیات عربی، 6(21), pp. 45–70. doi: 10.22034/jral.2026.593268.1124
CHICAGO
جزایری اصل، مؤيد و بلاوی، رسول، "تکنیک‌های روایت در رمان «الأمير الثائر» اثر شیخ سلطان القاسمی." نظریه پردازی ها و نقد در ادبیات عربی، 6 21 (1405): 45–70, doi: 10.22034/jral.2026.593268.1124
VANCOUVER
جزایری اصل مؤيد، بلاوی رسول. تکنیک‌های روایت در رمان «الأمير الثائر» اثر شیخ سلطان القاسمی. نظریه پردازی ها و نقد در ادبیات عربی. 1405;6(21):45–70 (In العربیة). doi: 10.22034/jral.2026.593268.1124
