1
دانش آموختة کارشناسی ارشد زبان و ادبیات عربی دانشگاه اصفهان، اصفهان، ایران
2
استاد گروه زبان و ادبیات عربی دانشگاه اصفهان، اصفهان، ایران.
چکیده
نحوۀ ارائه و تنظیم مدخلهای فعلی در واژهنامههای عربی، از حیث پایبندی به قواعد دستور زبان، یکنواختی در چینش و دقت در ارائۀ اطلاعات واژهشناختی، از مسائل مهم در ارزیابی روششناختی فرهنگهای لغت بهشمار میرود. واژهنامۀ «الرائد» تألیف جبران مسعود، با وجود برخورداری از رویکردی ساده و کاربردی در تنظیم مدخلها و شرح معانی، در شیوۀ ارائۀ برخی افعال و اطلاعات دستوری مرتبط با آنها، مواردی را درخور بررسی و نقد دارد. پژوهش حاضر با روش کیفی و رویکرد توصیفی ـ تحلیلی، روششناسی «الرائد» را در ارائۀ مدخلهای فعل بررسی میکند و با تکیه بر مباحث و اصول دانش صرف عربی، شیوۀ تنظیم مدخلها، نوع چینش افعال، چگونگی بیان معنا و نحوۀ کاربرد عناصر صرفی و نحوی را تحلیل میکند. یافتههای پژوهش نشان میدهد که هرچند مؤلف در ارائۀ مدخلها و شرح معانی از سادگی و روانی خاصی بهره گرفته و در افزودن معانی کاربردی واژهها نوآوری داشته است، در برخی موارد، ازجمله عدم التزام کامل به اصول صرفی، عدم اشاره به روابط اشتقاقی و وجود ناهمسانیهایی در نحوۀ گزارش افعال، کاستیهایی مشاهده میشود. بررسی این ویژگیها ضمن روشنساختن نقاط قوت و ضعف «الرائد»، میتواند مبنایی برای بازنگری و بهبود روشهای فرهنگنویسی عربی معاصر باشد.
جزینی، اعظم و ابن الرسول، سید محمد رضا. (1404). مدخلهای فعل در واژهنامۀ الرائد؛ بررسی روششناختی و آسیبشناسانه. نظریه پردازی ها و نقد در ادبیات عربی، 5(18)، 99–122. https://doi.org/10.22034/jral.2026.577962.1106
MLA
جزینی، اعظم، و ابن الرسول، سید محمد رضا. "مدخلهای فعل در واژهنامۀ الرائد؛ بررسی روششناختی و آسیبشناسانه"، نظریه پردازی ها و نقد در ادبیات عربی، 5، 18، 1404، 99–122. doi: 10.22034/jral.2026.577962.1106
HARVARD
جزینی، اعظم، و ابن الرسول، سید محمد رضا. (1404). 'مدخلهای فعل در واژهنامۀ الرائد؛ بررسی روششناختی و آسیبشناسانه'، نظریه پردازی ها و نقد در ادبیات عربی، 5(18), pp. 99–122. doi: 10.22034/jral.2026.577962.1106
CHICAGO
جزینی، اعظم و ابن الرسول، سید محمد رضا، "مدخلهای فعل در واژهنامۀ الرائد؛ بررسی روششناختی و آسیبشناسانه." نظریه پردازی ها و نقد در ادبیات عربی، 5 18 (1404): 99–122, doi: 10.22034/jral.2026.577962.1106
VANCOUVER
جزینی اعظم، ابن الرسول سید محمد رضا. مدخلهای فعل در واژهنامۀ الرائد؛ بررسی روششناختی و آسیبشناسانه. نظریه پردازی ها و نقد در ادبیات عربی. 1404;5(18):99–122 (In العربیة). doi: 10.22034/jral.2026.577962.1106