پویایی‌های تعامل فرهنگی میان عرب‌ها و ایرانیان از رهگذرِ بازی‌های محلّی

10.22034/jral.2026.569233.1098

نوع مقاله : مقاله پژوهشی

نویسنده

کارشناسی ارشد زبان و ادبیات عربی، دانشگاه علامه طباطبائی، تهران، ایران.

چکیده
ارتباط میان ملت‌ها افق‌های گسترده‌ای برای بازشناسی هویت خویش می‌گشاید و این امکان را فراهم می‌آورد که جوامع، عناصر قدرت و دانش را با یکدیگر مبادله کرده و هویت فرهنگی خود را در پرتو نمادهایی که دریافت می‌کنند و معانی‌ای که عرضه می‌دارند، بازآفرینی کنند. تعامل میان عرب‌ها و ایرانیان در طول تاریخ، نمونه‌ای روشن از این پویایی فرهنگی مستمر بوده است؛ تعاملی که تنها به زبان، اندیشه و آداب و رسوم محدود نماند، بلکه حوزه‌هایی چون هنر، ادبیات و سرگرمی را نیز دربر گرفت؛ عرصه‌هایی که بازتاب‌دهنده زندگی اجتماعی و فرهنگی هر جامعه‌اند. با گسترش تعاملات فرهنگی در سایه تمدن اسلامی، زمینه‌های اختلاط و همگرایی فرهنگی میان دو ملت افزایش یافت و بسیاری از عناصر فرهنگ ایرانی به فرهنگ عربی راه یافت. از جمله این عناصر، بازی‌های مردمی بودند که از یک وسیله صرفاً سرگرم‌کننده فراتر رفتند و به نمادهایی فرهنگی تبدیل شدند؛ نمادهایی که در شعر، نگارگری اسلامی و رفتارهای اجتماعی روزمره جلوه یافتند. این پژوهش با هدف بررسی پویایی‌های تعامل فرهنگی میان عرب‌ها و ایرانیان، سیر انتقال و تحول این بازی‌ها را دنبال کرده و حضور آنها را در متون ادبی و آثار تصویری و نیز دلالت‌های تازه‌ای را که در بسترهای تمدنی گوناگون یافته‌اند، تحلیل می‌کند. پژوهش با بهره‌گیری از روش توصیفی ـ تحلیلی نشان می‌دهد که بازی‌های مردمی در شکل‌گیری فضایی فرهنگی مشترک و بازنمایی فرایند تأثیر و تأثر میان دو ملت نقش مؤثری داشته‌اند و عمق پیوندهای فرهنگی میان آنان و استمرار این تأثیرات را در شکل‌دهی به آگاهی فرهنگی تا روزگار حاضر آشکار می‌سازند.

چکیده تصویری

پویایی‌های تعامل فرهنگی میان عرب‌ها و ایرانیان از رهگذرِ بازی‌های محلّی

کلیدواژه‌ها

  • تاریخ دریافت 10 دی 1404
  • تاریخ پذیرش 03 مرداد 1405