بررسی زبان و جنسیت در رمان «سبایا سنجار» اثر سلیم برکات از منظر روبین لیکاف

10.22034/jral.2026.590096.1115

نوع مقاله : مقاله پژوهشی

نویسندگان

1 کارشناس ارشد زبان و ادبیات عربی دانشگاه اراک، اراک. ایران

2 دانشیار گروه زبان و ادبیات عربی دانشگاه پیام نور، تهران، ایران.

3 أستاذ مساعد في قسم اللغة العربية وآدابها بجامعة الأديان والمذاهب، قم، إيران

چکیده
این پژوهش با تکیه‌بر نظریة «زبان و جنسیت» روبین لیکاف، به بررسی بازنمایی شاخص‌های زبان زنانه در رمان سبایا سنجار اثر سلیم برکات می‌پردازد. پرسش اصلی پژوهش آن است که مؤلفه‌های زبان زنانه در نظریة لیکاف چگونه در سراسر رمان سبایا سنجار بازنمایی شده‌اند و این مؤلفه‌ها چه نقشی در بازنمایی تجربه‌های زنان ایزدی و نقد گفتمان مردسالار ایفا می‌کنند. رمان سبایا سنجار به دلیل تمرکز بر تجربة زنان ایزدی در مواجهه با خشونت، اسارت و سلطة جنسیتی، بستری مناسب برای تحلیل رابطة زبان و جنسیت به شمار می‌آید. پژوهش حاضر با روش توصیفی - تحلیلی و با بهره‌گیری از تحلیل محتوای کیفی انجام‌شده است. پیکرة پژوهش، تمام متن رمان سبایا سنجار است و داده‌ها از طریق استخراج و تحلیل تمامی نمونه‌های مرتبط با شاخص‌های نظری لیکاف از متن رمان گردآوری و بررسی‌شده‌اند. یافته‌های پژوهش نشان می‌دهد که مؤلفه‌هایی چون زبان مؤدبانه، تشدیدکننده‌ها، تقریب نماها، واژگان عاطفی، تصویرسازی جزئی‌نگر و گفت‌وگوی همدلانه از برجسته‌ترین شاخص‌های زبان زنانه در این رمان هستند. این مؤلفه‌ها افزون بر بازنمایی موقعیت فرودست زنان ایزدی، به ابزاری برای بیان رنج، حفظ هویت، مقاومت در برابر گفتمان سلطه و بازآفرینی تجربة زیستة آنان تبدیل‌شده‌اند. ازاین‌رو، رمان سبایا سنجار با بهره‌گیری از شاخص‌های زبان زنانه، هم ساختارهای سلطة مردسالارانه را نقد می‌کند و هم‌صدای زنان را در متن روایت بازمی‌آفریند.

چکیده تصویری

بررسی زبان و جنسیت در رمان «سبایا سنجار» اثر سلیم برکات از منظر روبین لیکاف

کلیدواژه‌ها

  • تاریخ دریافت 13 تیر 1405
  • تاریخ بازنگری 05 مرداد 1405
  • تاریخ پذیرش 06 مرداد 1405