جامعه‌شناسی اخلاق و روابط انسانی در رمان «جومانا» اثر احمد آل حمدان

جابریانی, سعد; نگراوی, ابراهیم; بهاروند, ولی

doi:10.22034/jral.2026.587301.1110

جامعه‌شناسی اخلاق و روابط انسانی در رمان «جومانا» اثر احمد آل حمدان

10.22034/jral.2026.587301.1110

دوره 5، شماره 20 - شماره پیاپی 20
زمستان 1404

صفحه 41-68

نوع مقاله : مقاله پژوهشی

نویسندگان

سعد جابریانی ¹

ابراهیم نگراوی ²

ولی بهاروند ³

¹ استادیار گروه زبان و ادبیات عربی، دانشگاه فرهنگیان تهران، تهران، ایران.

² کارشناسی ارشد زبان و ادبیات عربی، دانشگاه شهید چمران اهواز، اهواز، ایران

³ دانشیار گروه زبان و ادبیات عربی، دانشگاه شهید چمران اهواز، اهواز، ایران.

چکیده

این مطالعه به تحلیل عناصر اجتماعی وارزشهای اخلاقی والا در رمان «جومانا» از حماسه «آتش و گل» می‌پردازد و بر ارزش‌های اخلاقی، روابط انسانی و درگیری‌های درونی شخصیت‌ها تمرکز دارد. هدف اصلی مقاله بررسی چگونگی انعکاس مسائل اجتماعی نظیر تبعیض، فقر، اخلاق و روابط خانوادگی در وقایع رمان است. همچنین، مفاهیم قهرمانی، فداکاری و عدالت اجتماعی و نحوه برخورد شخصیت‌ها با چالش‌های پیش‌رو، با رویکردی توصیفی و تحلیلی مورد بحث قرار می‌گیرد. این مطالعه از طریق تحلیل دیالوگ‌ها و صحنه‌های کلیدی، پیام‌های اجتماعی واخلاقی منتقل‌شده توسط رمان و تأثیر آنها بر خواننده را برجسته می‌کند. رمان به عنوان آینه‌ای عمل می‌کند که واقعیت‌های اجتماعی و اخلاقی جوامع را منعکس کرده و بینش‌های عمیقی در مورد چالش‌ها و ارزش‌های انسانی ارائه می‌دهد. یافته‌های این مطالعه نشان می‌دهد که: اول، رمان منعکس‌کننده تضاد بین ارزش‌های سنتی و تحولات اجتماعی معاصر، به‌ویژه در مورد تبعیض جنسیتی و طبقاتی است. دوم، نویسنده بهطور مؤثر از دیالوگ‌های نمایشی و نمادهای اجتماعی برای انتقال پیام‌های اخلاقی خود استفاده می‌کند. سوم، بحران‌های اجتماعی به عنوان عاملی حیاتی در شکل‌دهی به رفتار شخصیت‌ها و درگیری‌های درونی آنها ظاهر می‌شوند. این مطالعه نتیجه می‌گیرد که رمان، ضمن تأکید بر ارزش‌های فداکاری و عدالت اجتماعی، نقد اجتماعی عمیقی از پدیده‌های منفی در جامعه ارائه می‌دهد. این تحلیل همچنین نشان می‌دهد که چگونه رمان به عنوان آینه‌ای عمل می‌کند که واقعیت اجتماعی و فرهنگی را منعکس می‌کند و چالش‌های انسانی را در رژیم‌های سرکوبگر برجسته می‌کند.

چکیده تصویری