نظریه پردازی ها و نقد در ادبیات عربی

بازنمایی مصائب اهل‌بیت(ع) در دیوان «یورقون» اثر نوفل الحمدانی از منظر سبک بیانی

10.22034/jral.2026.590166.1117
دوره 5، شماره 19 - شماره پیاپی 19
پاییز 1404
صفحه 95-116
نظریه پردازی ها و نقد در ادبیات عربی

نوع مقاله : مقاله پژوهشی

نویسندگان

نعمت عزیزی 1
مالک عبدی 2
عبدالمنعم عبد الساده محمد 3

1 استادیار گروه زبان وادبیات عربی، دانشکده ادبیات و علوم انسانی، دانشگاه ایلام، ایلام، ایران

2 دانشیار گروه زبان وادبیات عربی، دانشکده ادبیات و علوم انسانی، دانشگاه ایلام، ایلام، ایران..

3 کارشناسی ارشد گروه زبان وادبیات عربی، دانشکده ادبیات و علوم انسانی، دانشگاه ایلام، ایلام، ایران

چکیده
شعر هر شاعری از طریق اسلوب هنری آن شاعر، از دیگر شاعران متمایز می‌گردد و شاعران به واسطة همین اسلوب متمایز، از یکدیگر برتری می‌یابند. از این‌رو شاعران به اسلوب خود و جلا دادن آن توجه ویژه­ای نشان می­دهند. نوفل الحمدانی از شاعران دورۀ معاصر است که به ‌سرعت به سبب اسلوب شعری‌اش شهرت یافت؛ از این رو ما در این پژوهش اسلوب بیانی او را از طریق روش توصیفی تحلیلی و بر پایة مبانی سبک‌شناسی بررسی می­کنیم؛ مکتبی که رویکرد تعبیری و تحلیل ساختارهای انزیاح را مدخلی برای تفسیر پیام خلاقانه و کشف سطوح زیبایی‌شناختی و هنری آن قرار می‌دهد. نوفل الحمدانی چهار فن بیانی را بسیار به کار برده است، به گونه‌ای که این فنون به پدیده‌ای هنری و برجسته در اسلوب شعری وی تبدیل شده‌اند؛ اسلوبی که در آن بیان از آرایش لفظی صرف فراتر برده و به ابزاری تعبیری و آکنده از عاطفه بدل می­شود. او استعاره را در دو نوعِ تصریحی و مکنیه به کار گرفته و همچنین از فن تشبیه، به‌ویژه تشبیه بلیغ و مرسل، بهره برده است. کنایه نیز نقشی اساسی در شکل‌گیری سبک او داشته است. افزون بر این، مجاز با روابط گوناگون خود سهمی برجسته در پدیدآوردن اسلوب ویژۀ شعری او داشته است. شاعر از همة این فنون برای مجسم نمودن تصویر اهل‌بیت(ع) بهره­جسته و از خلال آن‌ها دلاوری، کرامت، مظلومیت و رنج آنان در اسارت را به­تصویر کشیده است. همچنین از این طریق، ستم امویان در کربلا و رخدادهای پس از اسارت را ترسیم کرده و واقعیت تلخ دورۀ معاصر دنیای عرب و آنچه که در آن از ذلت، فقر، استثمار، فرصت‌طلبی و خشونت حکّام می­گذرد را بازنمایی کرده است. این پژوهش می‌کوشد اهمیت مسألة فنون بیانی و جلوه‌های آن را در دیوان «یورقون» اثر نوفل الحمدانی آشکار سازد تا سازوکارهای زیبایی‌شناختی آن در انتقال رنجِ خودِ شاعر و تعامل او با رویداد تاریخی روشن شود.

چکیده تصویری

بازنمایی مصائب اهل‌بیت(ع) در دیوان «یورقون» اثر نوفل الحمدانی از منظر سبک بیانی

کلیدواژه‌ها

سبک
اهل بيت (ع)
فنون بلاغی
استعاره
نوفل الحمداني
  • تاریخ دریافت 14 تیر 1405
  • تاریخ بازنگری 06 مرداد 1405
  • تاریخ پذیرش 06 مرداد 1405

صفحه اصلی

راهنمای نویسندگان

ارسال مقاله

داوران

تماس با ما