در میان انواع نظریه‌پردازان برجسته ادبی، میخائیل باختین اندیشمند مشهور روسی، با طرح نظریه گفتگوگرایی، یکی از تأثیرگذارترین رویکردهای مطالعات ادبی و فرهنگی معاصر را بنیان نهاد. باختین برای تبيين اين اندیشه محوری، نظریه‌های ادبی ارزنده‌ای را مطرح کرد که یکی از بارزترین آن‌ها، کارناوال‌گرایی است. خلأ نظری بنیادین، در این امر نهفته است که نظریه کارناوال‌گرایی، به‌دلیل ابهام در تعریف کارکرد عملی خود و چگونگی ارتباط آن با مقوله فرهنگ، در وضعیت کنونی خود، فاقد چارچوبي منسجم براي تحليل مؤلفه‌های فرهنگی خود و تبیین نسبت آن با نظریه گفتگومندی است تا بتوان از آن در جهت بررسی جنبه‌های گوناگون آثار ادبی و کشف زوایای پنهان در آن‌ها بهره برد. بنابراين پژوهش حاضر تلاش کرده است تا با روش توصيفي-تحلیلي و رویکردی بنیادی، به کشف ابعاد نهفته فرهنگی و اجتماعی کارناوال‌گرایی و عناصر تشکیل‌دهنده آن بپردازد و از این طریق پاسخگوی این مسأله باشد که کارناوال‌گرایی باختین چگونه به‌مثابه یک رویکرد فرهنگی قابل تبیین است و مؤلفه‌های فرهنگی آن چگونه در تحقق منطق گفتگومندی نقش ایفا می‌کنند؟ يافته‌های پژوهش نشان می‌دهد که مفهوم کارناوال در اندیشه باختین، صرفاً آیینی مردمی نیست، بلکه یک نظام فرهنگی است که با استفاده از شیوه‌هایی چون باهم‌آیی نسل‌ها،رئالیسم گروتسک، خنده، نقاب و ...، هر نوع انحصار در قدرت، حقیقت و سلسله‌مراتب را به‌چالش کشیده و زمینه مناسبی برای تحقق گفتگومندی را فراهم می‌سازد. بر این اساس، مقاله نشان می‌دهد که کارناوال‌گرایی را باید نه صرفاً نظریه‌ای درباره فرهنگ عامه، بلکه یک نظام نظری برای تبیین سازوکارهای فرهنگی تحقق گفتگومندی دانست.