نظریه ارتباطی رومان یاکوبسن بر این فرض استوار است که زبان یک سیستم کارکردی چندبعدی است که از شش ستون ارتباطی تشکیل شده است: فرستنده، گیرنده، پیام، بافت، کانال ارتباطی و رمزگان؛ و در مقابل هر یک از این ارکان، شش کارکرد زبانی قرار می‌گیرد: کارکرد عاطفی، ترغیبی، شعری، ارجاعی، ایهامی و فرازبانی. این الگو، نقطه‌عطفی روش‌شناختی در زبان‌شناسی به‌شمار می‌رود، زیرا از نگاه سنتی به زبان به‌عنوان ابزاری خبری و خنثی فراتر رفته و آن را به‌مثابة کنشی ارتباطی می‌نگرد که در بسترهای گوناگون و با اهداف متعدد شکل می‌گیرد؛ از همین رو، چارچوبی ثمربخش برای تحلیل متون ادبی فراهم آورده است. پژوهش حاضر با بهره‌گیری از روش توصیفی-تحلیلی، این الگو را در قصیدة «المومس العمياء» از بدر شاکر السیاب به کار گرفته است. روش پژوهش شامل مراحل مشخصی بوده است: نخست، شناسایی و استخراج بخش‌های شعری که هر یک از کارکردهای شش‌گانة یاکوبسن را بازنمایی می‌کنند؛ سپس، توصیف ویژگی‌های زبانی، نحوی و سبکی این بخش‌ها؛ و در ادامه، تحلیل تعاملات ساختاری و دلالی میان این کارکردها و تفسیر معانی کاربردشناختی و نمادینِ برآمده از این تداخل‌ها. یافته‌های پژوهش نشان می‌دهد که کارکرد عاطفی در صحنه‌های سوگ و فقدان چیرگی دارد و متن را به سوگ‌سرایی هستی‌شناختی بدل می‌سازد؛ کارکردهای ارجاعی و همدلی، با ارائة جزئیات عینی و ملموس، بستری واقع‌گرایانه ترسیم می‌کنند که فقر، بیماری و استثمار را در جامعة عراق دهة ۱۹۵۰ میلادی به تصویر می‌کشد؛ کارکرد ترغیبی، از طریق نداها و فعل‌های امر و نهی، فضایی تعاملی و خطابی پدید می‌آورد و مخاطب را در متن درگیر می‌سازد؛ کارکرد فرازبانی در کشف تناقض‌های میان زبان و ایدئولوژی دینی خود را نشان می‌دهد؛ همچنین کارکرد ادبی از رهگذر استعاره‌های گسترده و ضرباهنگِ مواج، بر کلیت متن چیره می‌شود و واقعیت را بازآفرینی می‌کند.